به چه سبب نصارا را از جهت دوستى با اسلام نزديكترين ملتها معرفى فرمود ؟ ! جواب اينست كه از اين ملت عده بيشترى به اسلام گرويده و به رسول اللَّه ( ص ) ايمان آوردند ، كما اينكه آيه بعد هم كه مىفرمايد : * ( « وَإِذا سَمِعُوا ما أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ . . . » ) * دلالت بر اين مدعا دارد ، ممكن است مجددا بپرسيد اگر ايمان و اسلام چند نفر از يك ملت مجوز اين باشد كه همه آنها دوست اسلام و مسلمين خوانده شوند ، لازم بود آن دو ملت ديگر هم دوست شناخته شوند ، براى اينكه از آن دو ملت هم عده زيادى مانند عبد اللَّه بن سلام با اصحاب يهودىاش از يهود و عده قابل ملاحظه از مشركين كه مجموعا ملت مسلمان امروز را تشكيل مىدهند به رسول اللَّه ( ص ) ايمان آوردند ، بنا بر اين ، چگونه در بين اين سه ملت تنها نصارا مورد مهر قرار گرفته و آيه مزبور تنها آنها را ستوده است ؟ ! جواب اين سؤال اينست كه نحوه اسلام آوردن اين چند ملت مختلف بوده است مثلا ملت نصارا بدون مبارزه ، بلكه پس از تشخيص حقانيت با كمال شيفتگى و شوق به اسلام گرويده‌اند در حالى كه هيچ اجبار و اكراهى در كارشان نبوده و مىتوانسته با جزيه دادن ، به دين خود باقى مانده و نسبت به آن پايدارى و وفادارى كنند ، و ليكن در عين حال اسلام را بر دين خود ترجيح داده و ايمان آوردند ، بخلاف مشركين ، زيرا ، رسول اللَّه ( ص ) جزيه از ايشان نمىپذيرفت ، و جز اسلام آوردن از ايشان قبول نمىكرد ، پس عده اى از مشركين كه ايمان آوردند دلالت بر حسن اسلامشان ندارد ، درست است كه مسلمان شدند ، ليكن بعد از آن همه آزار و شكنجه كه پيغمبر محترم اسلام از ايشان تحمل كرد ، و آن همه جفا و قساوت و بى رحمى كه نسبت به مسلمين روا داشتند و آن همه نخوتى كه در برابر مسلمين ورزيدند . و همچنين يهود كه گر چه در ايمان آوردن و يا جزيه دادن مانند نصارا مختار بودند ، ليكن به آسانى اسلام را قبول نكردند ، بلكه مدتها در نخوت و عصبيت خود تصلب و پافشارى كردند ، مگر و خدعه به كار بردند ، عهدشكنىها كردند ، خواهان بلا و مصيبت مسلمين بودند ، و بالآخره صفحات تاريخ از خاطرات تلخى كه مسلمين آن روز از يهود ديدند پر است ، خاطراتى كه تلختر و دردناكتر از آن تصور ندارد ، آن رفتار نصارا بوده و اين رفتار مشركين و يهود ، و اين اختلاف در برخورد و تلقى هم چنان ادامه داشته است ، يعنى هميشه از نصارا حسن اجابت بوده ، و از يهود و مشركين لجاج و پافشارى در استكبار و عصبيت ، عينا همان رفتار و عكس العملى كه اين سه گروه در زمان رسول اللَّه ( ص ) از خود نشان دادند ، همان را پس از آن جناب داشتند ، چه افرادى كه از ملت نصارا در قرون گذشته به طوع و رغبت دعوت اسلام را لبيك گفتند بسيار زياد و بىشمار و بر عكس افرادى كه از مشركين و يهود در آن مدت طولانى